Bauhaus wywarł ogromny wpływ na współczesne myślenie o architekturze i designie. Wprowadził znak równości między sztukami pięknymi a rzemiosłem, połączył formę z funkcją oraz nadał przedmiotom codziennego użytku, rangę dzieł sztuki. Mimo, iż własnie mija 100 lat od założenia szkoły, jej idee są nadal żywe i chętnie wykorzystywane przez architektów oraz projektantów. Często nie zdajemy sobie sprawy, jak wiele otaczających nas przedmiotów inspirowanych jest estetyką Bauhausu, dlatego dzisiejszy wpis poświęcamy nakreśleniu historii i sile oddziaływania słynnej szkoły artystycznej.

 

Budynek Bauhausu w Dessau | Źródło: www.lonelyplanet.com 

 

Minimalizm po polsku

 

Początek i idee Bauhausu

Historia szkoły zaczęła się w Weimarze, gdzie w 1919 roku powstała pierwsza siedziba Bauhausu. Założycielem i dyrektorem placówki był architekt Walter Gropius, głoszący idee nowoczesnego podejścia do sztuki, w myśl której z dobra luksusowego, miała ona stać się ogólnodostępna. Gropius podkreślał, że każdy rzemieślnik jest artystą, a wszyscy artyści muszą dążyć do zdobycia najwyższego kunsztu rzemieślniczego. 

(…) Architekci, rzeźbiarze, malarze – wszyscy musimy powrócić do rzemiosła. Sztuka nie jest zawodem, nie ma żadnej zasadniczej różnicy między artystą a rzemieślnikiem. Artysta jest natchnionym rzemieślnikiem”.

Walter Gropius

 

Biuro Waltera Gropiusa z ikonicznymi meblami Bauhausu.

 

Głównym założeniem Bauhausu było kompleksowe nauczanie w zakresie wszystkich dyscyplin kreatywnych, prowadzące do stworzenia dzieła totalnego, które wyróżnia funkcjonalność, prostota i seryjność, a w rezultacie dostępność. Postulowano by architektura została pozbawiona ozdobników, ornamentów czy dekoracji. Przestrzeń powinna charakteryzować się optycznie wydzielonymi strefami, jasno określonymi funkcjami oraz dużą ilością światła, natomiast pomieszczenia miały posiadać geometryczne i precyzyjnie wyważone formy. Najchętniej wykorzystywane były barwy podstawowe, a obok nich biel, czerń oraz szarość. 

 

Słynne meble Barcelona, zaprojektowane przez ostatniego dyrektora Bauhausu, Miesa van der Rohe.

 

Nauczyciele pracujący w szkole, nazywani mistrzami, wpajali uczniom nietolerancję wobec przedmiotów spełniających funkcje wyłącznie dekoracyjną. Forma miała podążać za funkcją, a przedmioty codziennego użytku, stanowić dekorację samą w sobie. Misją Bauhausu było wypracowanie procesów, które pozwolą wdrożyć masową produkcję pięknych produktów, dostępnych dla każdego.

 

 

Bauhaus nadal żywy

Bauhaus działał jedynie do 1933 roku, ale budynki zaprojektowane przez Gropiusa w Dessau i Weimarze stoją do dziś i zostały wpisane na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Estetyka charakterystyczna dla szkoły, rozprzestrzeniła się na całym świecie, dzięki artystom, którzy emigrowali przed wojną. Wiele wybitnych obiektów, zaprojektowanych przez architektów związanych z Bauhausem, znajduje się w Tel Awiwie czy Stanach Zjednoczonych. Po 100 latach od założenia placówki, sposób myślenia o designie, który był przez nią propagowany, jest nadal żywy i możemy go odnaleźć w każdej dziedzinie, związanej z projektowaniem.

 

Mieszkanie na warszawskich Filtrach. | Projekt: Loft Kolasiński

 

Szczególnie obecnie, kiedy minimalizm jest najchętniej wykorzystywanym nurtem w aranżacji wnętrz, nie można, nie zauważyć inspiracji Bauhausem. Architekci stosują w swoich projektach duże, jasne przestrzenie, których głównym założeniem jest funkcjonalność. Pomieszczenia „wyczyszczone” są ze zbędnych przedmiotów, a dekoracje stanowią meble, często będące oryginalnymi modelami z lat 20., 30. czy 60. 

 

Mieszkanie na warszawskich Filtrach. | Projekt: Loft Kolasiński

 

Rodzimy dizajn w Galerii Wzornictwa Polskiego

 

Mieszkanie na Neukolln, Berlin.| Projekt: Loft Kolasiński

 

 

Lekcja Bauhausu 

Bauhaus nadal pozostaje symbolem wzornictwa XX wieku, a jego manifesty dotyczące organizacji przestrzeni życiowej są powszechnie wykorzystywane w architekturze. Pierwsza nowoczesna szkoła artystyczna pozostawiła po sobie bogate dziedzictwo, przede wszystkim w zakresie projektowania użytkowego. Wariacje na temat ikonicznych mebli Bauhausu, pojawiają się w kolekcjach, niemal wszystkich marek z branży wyposażenia wnętrz. 

 

 

Bauhaus zapoczątkował stawianie walorów użytkowych, na równi z estetycznymi. Wpoił designerom myślenie o meblach jako dziele sztuki. Zachęcił do otaczania się przedmiotami pięknymi, trwałymi i ponadczasowymi. Nauczył podporządkowania przestrzeni potrzebom użytkowników i pokazał jak ważną rolę w kreowaniu wnętrz, pełni naturalne światło. 

 

Kamienica na skraju parku. | Projekt: Loft Kolasiński

 

Rozejrzyjcie się wokół siebie, a na pewno znajdziecie ślad Bauhausu w budynkach i przedmiotach, które uznajecie za współczesne, a których historia zaczęła się 100 lat temu w Weimarze.

 

Proj. Mus Architects | SZKIELET BRYŁ w Krakowie | Źródło: www.musarch.pl

 

 

Perełki designu PRL-U znowu modne!