1 lipca jest nieoficjalnym Dniem Architektury na świecie. W związku z tym postanowiłem przygotować krótki guide na temat współczesnych nurtów w architekturze. Nie raz zastanawiałem się czy budynki, które mnie otaczają, wpisują się w jakieś określone zasady estetyczne, czy podporządkowane są jakimś normom ustanowionym i znanym wyłącznie architektom. O ile bardziej mnie interesuje to co wewnątrz, tak podczas zagłębiania się w temat architektury budynków, zaintrygowały mnie różne punkty widzenia i spojrzenie na materiały, formy i funkcjonalność. To skłoniło mnie do przygotowania niniejszej mini galerii prezentującej różne style architektoniczne ze współczesnej historii.

 

Sala koncertowa Walt Disney projekt Frank Gehry

Sala koncertowa Walt Disney projekt Frank Gehry

Style architektury współczesnej – przewodnik

Ze stylami architektonicznymi wielu z nas spotyka się na lekcjach historii, kiedy z uporem nauczyciele wpajają nam wiedzę z zakresu architektury starożytnej, średniowiecznej (styl gotycki, romański) i nowożytnej (barok, renesans, klasycyzm). Niestety, o współczesnych nurtach w architekturze mówi się już niewiele – a szkoda, bo są to z jednej strony bardzo dynamicznie rozwijające i zmieniające się style, z drugiej zaś bogate i często podszyte wielowątkowością, dotykające różnych dziedzin (także tych wykraczających poza środowisko architektoniczne). To powoduje, że budynki przestają być postrzegane jako zwyczajny obiekt, a stają się ważnym elementem kultury i całego ekosystemu społecznego. Wśród wszystkich nurtów w historii nowoczesnego wzornictwa budowlanego wybrałem te najważniejsze i… kilka ciekawostek. Będziecie zaskoczeni, jak wiele budowli wybudowanych w danym stylu was otacza.

 

MODERNIZM

Rozwijał się w latach 1918-1975 i był główną osią w świecie architektury, która odcisnęła piętno na urbanistyce na całym świecie. Główne założenia modernizmu to nacisk na funkcjonalność. Naczelnym hasłem modernizmu były słowa Sullivana „forms follows function” (ang. forma wynika z funkcji). Budynek traktowany był jako dzieło abstrakcyjne, a wszelkiego rodzaju ornamentyka odrzucana, ze względu na brak funkcjonalnego uzasadnienia.

Najważniejsze nazwiska modernizmu: Max Berg, Gordon Bunshaft, Walter Gropius, Ludwig Mies van der Roche, Hans Scharoun, Frank Lloyd Wright, Helena i Szymon Syrkusowie.

 

Ministerstwo Komunikacji w Warszawie

Ministerstwo Komunikacji w Warszawie

Ministerstwo Komunikacji w Warszawie

 

 

Budynek projektu L. Mies van der Rohe (od jego imienia ustanowiono nagrodę Miesa – jedną na najbardziej prestiżowych wyróżnień w dziedzinie architektury).

Budynek projektu L. Mies van der Rohe

Budynek projektu L. Mies van der Rohe

 

Dworzec Warszawa Centralna projektu Arseniusza Romanowicza

Dworzec Warszawa Centralna projektu Arseniusza Romanowicza

Dworzec Warszawa Centralna projektu Arseniusza Romanowicza

 

Budynek Bauhausu w Dessau-Roßlau – projekt W. Gropius

 Budynek Bauhausu w Dessau-Roßlau – projekt W. Gropius

Budynek Bauhausu w Dessau-Roßlau – projekt W. Gropius

 

 

Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku – projekt F. Lloyd Wright

Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku – projekt F. Lloyd Wright

Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku – projekt F. Lloyd Wright

 

Opera w Sydney – projekt J. Utzon

Opera w Sydney – projekt J. Utzon

Opera w Sydney – projekt J. Utzon

POSTMODERNIZM

Postmodernizm zaczął się mniej więcej w drugiej połowie lat. 60 XX w. i stał się odpowiedzią na dominujące przez dziesięciolecia wpływy modernizmu. Charakteryzuje się złożonością i naciskiem na komponowanie, cechuje go pluralizm. Architektura poddaje się tu wpływowi osobistych upodobań i subiektywności.
Ważne nazwiska: John Hejduk, Rem Koolhaas i OMA, Hans Kollhof, Richard Meier, Marek Budzyński, JEMS Architekci.

 

Casinò di Campione in Campione d’Italia – projekt Mario Botta

Casinò di Campione in Campione d’Italia – projekt Mario Botta

Casinò di Campione in Campione d’Italia – projekt Mario Botta

 

Budynek usługowy w Ostrowie Wielkopolskim

Budynek usługowy w Ostrowie Wielkopolskim

Budynek usługowy w Ostrowie Wielkopolskim

 

BRE w Bydgoszczy – projekt A. Bulanda, W. Mucha

BRE w Bydgoszczy – projekt A. Bulanda, W. Mucha

BRE w Bydgoszczy – projekt A. Bulanda, W. Mucha

 

Wieżowiec Jin Mao w Szanghaju – projekt Skidmore, Owings and Merrill oraz Petronas Towers in Kuala Lumpur, Malaysia – projekt César Pelli.

 

Muzeum Sztuki Współczesnej w San Francisco – projekt M. Botta

Muzeum Sztuki Współczesnej w San Francisco – projekt M. Botta

Muzeum Sztuki Współczesnej w San Francisco – projekt M. Botta

KONSTRUKTYWIZM

Architektura konstruktywizmu zawiera się w formule stylu modernistycznego i rozwijała się głównie w latach 20. i 30. XX wieku. Podkreślano w nim, jak sama nazwa wskazuje, cechy konstrukcyjne obiektu – jego logiczne zastosowanie oraz uwypuklenie struktur konstrukcyjnych. Konstruktywizm miał na celu pogodzić interesy inżynierów budowlanych z klasyczną architekturą.
Ważne nazwiska: Iwan Leonidow, El Lissitzky, Hannes Meyerr, Max Berg, Buckmister Fuller, Pier Luigi Nervi, grupa Praesens.

 

Hala widowiskowo-sportowa Arena w Poznaniu – projekt J. Turzeniecki

Hala widowiskowo-sportowa Arena w Poznaniu – projekt J. Turzeniecki

Hala widowiskowo-sportowa Arena w Poznaniu – projekt J. Turzeniecki

 

MPS Building, Moscow – projekt Ivan Fomin

MPS Building, Moscow – projekt Ivan Fomin

MPS Building, Moscow – projekt Ivan Fomin

 

Szpital Bezručova – projekt Alois Balán & Jiří Grossmann

Szpital Bezručova – projekt Alois Balán & Jiří Grossmann

Szpital Bezručova – projekt Alois Balán & Jiří Grossmann

DEKONSTRUKTYWIZM

Nurt, którego początki sięgają późnych lat 80. XX wieku, uważany jest za kontynuację architektury postmodernistycznej. Odznacza się fragmentacją, manipulacją form i brył – dążą do zaburzenia konwencjonalnych rozwiązań. Charakteryzuje się nieprzewidywalnością i często sprawia wrażenie „kontrolowanego chaosu”.
Ważne nazwiska: Bernard Tschumi, Peter Eisenman, Frank Gehry, Zaha Hadid, Daniel Liebeskind.

 

Vitra Design Museum – projekt Frank Gehry

Vitra Design Museum – projekt Frank Gehry

Vitra Design Museum – projekt Frank Gehry

 

Imperial War Museum North w Manchesterze – proj. Daniel Libenskind

Imperial War Museum North w Manchesterze – proj. Daniel Libenskind

Imperial War Museum North w Manchesterze – proj. Daniel Libenskind

 

Sala koncertowa Walt Disney projekt Frank Gehry

Sala koncertowa Walt Disney projekt Frank Gehry

Sala koncertowa Walt Disney projekt Frank Gehry

 

UFA-Palast w Dreźnie – projekt Coop Himmelb(l)au

UFA-Palast w Dreźnie – projekt Coop Himmelb(l)au

UFA-Palast w Dreźnie – projekt Coop Himmelb(l)au

 

Tańczący Dom w Pradze – projekt Vlado Milunić i Frank Gehry

Tańczący Dom w Pradze – projekt Vlado Milunić i Frank Gehry

Tańczący Dom w Pradze – projekt Vlado Milunić i Frank Gehry

 

Seattle Central Library – projekt Rem Koolhaas i OMA

Seattle Central Library – projekt Rem Koolhaas i OMA

Seattle Central Library – projekt Rem Koolhaas i OMA

 

METABOLIZM

A teraz czas na trochę egzotyki. Stworzony od nazwy japońskiej grupy projektowej Metabolism styl architektoniczny, który opiera się na utopijnej wizji społeczeństwa. Metabolizm prężnie rozwijał się od 1959 roku, aż do pamiętnej wystawy Expo w Osace w 1970. Struktury w tym stylu przypominały nawiązania do natury (formy fraktalne lub budynki przypominające drzewo). Wielu obserwatorów opisuje ten styl jako nawiązujący do motywów filmów science-fiction.
Ważne nazwiska: Takashi Asade, Kisho Kurokawa, Kiyonori Kikutake, Sachio Otaka, Noboru Kawazoe.

 

Ambasada Kuwejtu w Japonii

Ambasada Kuwejtu w Japonii

Ambasada Kuwejtu w Japonii

 

Nakagin Capsule Tower

Nakagin Capsule Tower

Nakagin Capsule Tower

 

Shizuoka Press and Broadcasting Tower

Shizuoka Press and Broadcasting Tower

Shizuoka Press and Broadcasting Tower

BRUTALIZM

Kolejny odłam późnego modernizmu, który postał pod koniec lat 40. XX wieku. W brutalizmie najważniejsza jest przestrzeń, konstrukcja a przede wszystkim uwypuklenie materiału, z którego budynek został wykonany. Znajdziemy tutaj nieotynkowane mury, cegłę i masywne kamienne bloki. Duży wpływ na ten nurt miał minimalizm reprezentowany przez Miesa van der Roche. Styl ten przyjął się szczególnie w Polsce, w okresie powojennym, gdy w tym stylu powstało wiele ważnych budowli na urbanistycznej mapie Warszawy i wielu innych miast w Polsce.

 

Edgar Hoover Building, Waszyngton

Edgar Hoover Building, Waszyngton

Edgar Hoover Building, Waszyngton

 

Buffalo City Court Building

Buffalo City Court Building

Buffalo City Court Building

 

Budynek Boston City Hall

Budynek Boston City Hall

Budynek Boston City Hall

 

Baptist Medical Pavilion na Florydzie

Baptist Medical Pavilion na Florydzie

Baptist Medical Pavilion na Florydzie

 

Królewski Teatr Narodowy w Londynie

Królewski Teatr Narodowy w Londynie

Królewski Teatr Narodowy w Londynie

 

Weldon Library University we wschodnim Ontario

Weldon Library University we wschodnim Ontario

Weldon Library University we wschodnim Ontario

ARCHITEKTURA HI-TECH

Rozwój tego nurtu datuje się na rok 1965 i jest pochodną głównego stylu nazywanego postmodernizmem. Skupia się przede wszystkim na intensyfikacji eksploatacji najnowszych technologii, które zawierają się zarówno w jego wyposażeniu wewnątrz, jak i technice „obsługującej” budowlę na zewnątrz (baterie słoneczne, mechanizmy napędowe). Urządzenia stają się nie tylko funkcjonalnym elementem, ale także stanowią estetyczny walor wkomponowany w ogólną koncepcję budynku.
Ważne nazwiska: Norman Foster, Nicholas Grimshaw, Michael Hopkins, Renzo Piano, Richard Rogers.

 

Hearst Tower – projetk Norman Foster

Hearst Tower – projetk Norman Foster

Hearst Tower – projetk Norman Foster

 

Mode Gakuen Cocoon Tower

Mode Gakuen Cocoon Tower

Mode Gakuen Cocoon Tower

 

Teatr Narodowy w Pekinie

Teatr Narodowy w Pekinie

Teatr Narodowy w Pekinie

 

Architektura High Tech – Allianz Arena

Architektura High Tech – Allianz Arena

Architektura High Tech – Allianz Arena

BLOB

Na koniec pozostawiłem perełkę i jeden z dwóch (obok dekonstruktywizmu) moich ulubionych stylów architektonicznych – blob. Nurt ten jest stosunkowo młody (początki pod koniec lat 90. XX wieku) i odznacza się niezwykłą plastycznością i fantazją w projektowaniu budowli. Projekty przywołują na myśl skojarzenia do płynnych kształtów, które możemy spotkać w naturze, są nacechowane abstrakcją, nieszablonowymi rozwiązaniami. Często przypominają po prostu to, co oznacza słowo blob w języku ankielskim – kroplę, kleks rozlewający się wolno po powierzchni.
Ważne nazwiska: Frank Gehry, NOX, Foreign Office Architects

 

Złote Tarasy w Warszawie – projekt The Jerde Partnership

Złote Tarasy w Warszawie – projekt The Jerde Partnership

Złote Tarasy w Warszawie – projekt The Jerde Partnership

 

Ericsson Globe – projekt Svante Berg&Lars Vretblad

Ericsson Globe – projekt Svante Berg&Lars Vretblad

Ericsson Globe – projekt Svante Berg&Lars Vretblad

 

The Montreal Biosphère – projekt Buckminster Fuller

The Montreal Biosphère – projekt Buckminster Fuller

The Montreal Biosphère – projekt Buckminster Fuller

Podoba Ci się artykuł? Udostępnij →